Từ những phát hiện của giới khảo cổ, các nhà nghiên cứu cho rằng, nhân loại đã có
cảm nhận về cái đẹp từ trước khi tìm ra lửa. Những bức tranh nguệch ngoạc được vẽ
lên vách đá trong các hang động vừa là biểu hiện nghệ thuật, vừa để giải khuây, vừa
gửi gắm mong muốn được một thế lực siêu nhiên nào đó bảo vệ. Việc sắp xếp các vật
dụng, xương cốt và công cụ quanh chỗ nằm cũng cho thấy ý thức sơ khai về trật tự -
một hình thức thiết kế nội thất nguyên thủy nhằm tổ chức cuộc sống và khơi gợi cảm
giác thuộc về một nơi chốn nhất định nào đó.
Từ cổ tới kim, từ Tây sang Đông
Ở các nền văn minh cổ đại, trang trí nhà cửa phát triển song song với kiến trúc.
Chẳng hạn, người Ai Cập, điểm tô cho căn nhà bằng những nét chạm khắc tinh xảo, đồ
gốm có hoa văn và vải nhuộm đậm màu, tin vẻ đẹp gắn liền với sự hài hòa. Trên tường
vẽ cảnh sinh hoạt thường nhật và thần thoại, nối kết thế giới vật chất và tâm linh.
Trong khi đó, người Hy Lạp cổ đại tôn vinh tỷ lệ và hình học, tạo ra không gian nội
thất nhấn mạnh sự đối xứng và cân bằng - một tiền đề sớm cho những luật lệ nghiêm
cẩn của thẩm mỹ phương Tây.
Còn ở phương Đông, người Trung Quốc phát triển một triết lý sống gắn bó sâu sắc với
thiết kế nội thất: phong thủy, nhấn mạnh dòng chảy năng lượng (khí) qua môi trường
sống. Vị trí của cửa ra vào, đồ nội thất, thậm chí cây cối được cho là ảnh hưởng đến
vận may, sức khỏe và hạnh phúc. Trên khắp châu Á, từ những trà thất tối giản của
Nhật Bản đến những ngôi nhà đầy màu sắc và hoa văn của Ấn Độ, trang trí trở thành
thứ nghệ thuật bình dân giúp hài hòa cuộc sống nội tâm với môi trường bên ngoài. Dù
khác biệt về vật liệu và biểu tượng, thì tất cả cũng chia sẻ với nhau một niềm tin
chung: ngôi nhà không chỉ là nơi trú ẩn về thể xác, mà còn là không gian thiêng
liêng về mặt tâm linh.
Trang trí nhà cửa trong thời hiện đại đã trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Theo các
chuyên gia, đó là sự hòa trộn giữa lịch sử phong phú, sức sáng tạo mạnh mẽ và gu
thẩm mỹ riêng. Các phong cách chúng ta lựa chọn cũng tiết lộ nhiều hơn về sở thích,
cảm quan về cái đẹp, nhu cầu tâm lý.
Ví như xu hướng tối giản, với tông màu trung tính và không gian gọn gàng, ngăn nắp,
nói lên mong muốn về sự rõ ràng, khúc chiết trong một thế giới hỗn loạn. Ví như
phong cách bohemian hoặc chiết trung, giàu màu sắc và kết cấu, thể hiện cá tính và
khát khao tự do biểu đạt. Thiết kế Scandinavia, đặc trưng bởi gỗ màu sáng, vải dệt
ấm áp và ánh sáng dịu dàng, ưu tiên sự thoải mái và ấm cúng, cho thấy sự kỳ vọng vào
hygge, tức niềm hạnh phúc được tìm thấy trong những điều bình dị của đời sống thường
nhật.
Ngược lại, chủ nghĩa tối đa hiện đang trở lại hết sức mạnh mẽ chính là cuộc nổi loạn
chống lại sự tiết chế: giấy dán tường phá cách, đồ nội thất nổi bật và những bộ sưu
tập nghệ thuật, băng đĩa, sách vở, đồ chơi… biến căn nhà thành một gian hàng sống
động. Lối trang trí cổ điển và bền vững cũng phản ánh nhận thức ngày càng tăng về
môi trường - giảm thiểu, tái chế, tái sử dụng và trân trọng tay nghề thủ công hơn
sản xuất hàng loạt.